Akcja Psyche Waves i Placebo
#stopsprawdzam
Zanim uwierzysz w nagłówek o psychologii albo podasz go dalej, zatrzymaj się na chwilę i sprawdź. Nie chodzi o to, żeby nie wierzyć w nic. Chodzi o to, żeby wiedzieć, jak bardzo można w coś wierzyć.
Zanim podasz dalej
Pięć pytań Placebo
Kto to mówi?
Badacz, lekarz, influencer czy firma, która coś sprzedaje? To jeszcze nie przesądza o prawdzie, ale mówi, czego się spodziewać.
Skąd to wiemy?
Czy jest badanie, a jeśli tak, to jakie? „Naukowcy odkryli” bez nazwiska, czasopisma i roku to dopiero obietnica źródła.
Na kim to sprawdzono?
Na 20 studentach, na myszach czy na tysiącach osób? Wynik z małej albo bardzo wąskiej grupy nie musi dotyczyć Ciebie.
Z czym to porównano?
Bez grupy kontrolnej nie wiadomo, czy zadziałała metoda, czas, czy samo oczekiwanie poprawy, czyli efekt placebo.
Jak pewny jest wniosek?
Jedno badanie to hipoteza albo wskazówka. Pewność rośnie, gdy wynik powtarza się w wielu niezależnych pracach.
Sygnały ostrzegawcze
Kiedy Placebo unosi brew
-
„Jedno badanie zmienia wszystko”
Wielki wniosek z jednej, często małej próby.
-
„Wiąże się z…” czytane jako „powoduje”
Dwie rzeczy występują razem, ale to jeszcze nie znaczy, że jedna wywołuje drugą.
-
„Cudowny sposób na mózg”
Obietnica szybkiej, pewnej zmiany, zwykle z linkiem do zakupu.
-
„Sprawdziłem na sobie”
Własne doświadczenie jest ważne, ale nie odróżnia działania od przypadku i oczekiwań.
Poziomy pewności
Trzy słowa zamiast „naukowo udowodnione”
Dobrze zbadane
Wynik powtarza się w wielu badaniach i przeglądach. Nadal może się zmienić, ale to najmocniejsza wiedza, jaką mamy.
Są dane, ale nie komplet
Kilka badań wskazuje w jedną stronę, ale próby bywają małe albo niereprezentatywne.
Pomysł do sprawdzenia
Rozsądne przypuszczenie albo interpretacja. Może się potwierdzić, może upaść.
Gdzie spotkasz #stopsprawdzam
Jedna akcja, trzy miejsca
Publikacje
Każda teza ma plakietkę pewności, a każdy tekst kończy się pełną bibliografią.
Czytaj publikacje →Placebo
Szczur w czapce EEG, który przy każdej tezie pyta „skąd to wiemy?”. Twarz akcji.
Poznaj Placebo →Odzież
Na każdej koszulce, bluzie i torbie jest znak #stopsprawdzam. Sklep jest jeszcze w budowie.
Zobacz sklep →Twoja kolej
Widzisz podejrzany nagłówek?
Oznacz go na Instagramie hashtagiem #stopsprawdzam, napisz do @stopsprawdzam albo wyślij mi link mailem. Najciekawsze rozłożę na części w publikacji lub rolce, razem ze źródłami i poziomem pewności. Placebo żartuje z nagłówków i błędów myślenia, nigdy z ludzi.